ԵՐԵՒԱՆ, <<Արմէնփրէս>>.- <<Հայ-թուրքական յարաբերութիւնների կարգաւորման գործընթացը նախաձեռնել է ՀՀ նախագահը, երբ հրաւիրեց Թուրքիայի նախագահին Հայաստան՝ դիտելու ֆութպոլային խաղը>>, երէկ՝ Հոկտեմբեր 1ին, Ազգային ժողովին մէջ յայտարարած է արտաքին գործոց նախարար Էդուարդ Նալբանդեանը՝ պատասխանելով <<Նախաստորագրուած արձանագրութիւնները եւ Հայաստան-Թուրքիա յարաբերութիւններու կարգաւորման գործընթացը>> թեմայով խորհրդարանական լսումներու մասնակիցներու այն հարցումին, թէ՝ որո՞ւ կը պատկանի գործընթացին նախաձեռնութիւնը:

Նախարարին հարց ուղղուած է նաեւ, թէ՝ ո՞վ պատրաստած է արձանագրութիւնները. ի պատասխան, Նալբանդեան յայտնած է, որ միշտ կայ թերահաւատութիւն մը, թէ՝ փաստաթուղթերը գրուած են Ուաշինկթընի, Լոնտոնի կամ մէկ այլ մայրաքաղաքի մէջ եւ պարտադրուած են հայկական կողմին. միշտ կայ թերահաւատութիւն հայկական կողմի՝ որեւէ բանի նախաձեռնելու կարողութեան վերաբերեալ:

<<Բանակցութիւնները թուրքական կողմին հետ մենք սկսեցինք հետեւեալ հարցադրումով. <<Եթէ դուք սպասում էք, որ հայկական կողմը կը հրաժարուի Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումից եւ Ցեղասպանութեան իրողութիւնը հարցականի տակ դնելուց, ապա չսկսենք այդ բանակցութիւնները: Եթէ սպասում էք, որ պէտք է կապակցենք հայ-թուրքական յարաբերութիւնների կարգաւորումը Լեռնային Ղարաբաղի գործընթացով եւ այդ գործընթացում ինչ որ զիջումներով, եկէք չսկսենք: Բայց եթէ պատրասատ էք առանց նախապայմանների սկսել գործընթացը, այդ ժամանակ կարող ենք լուրջ քննարկումներ սկսել>>: Թուրքական կողմը յայտնեց առանց նախապայմանների բանակցութիւններ սկսելու իր պատրաստակամութիւնը, եւ այդ ժամանակ հայկական կողմն առաջարկեց նախագծեր>>, բացատրած է նախարարը:

Իր խօսքերով, <<Ընդհանրացնելով հասարակութեան լայն զանգուածներին յուզող առաւել հնչողութիւն ունեցող հարցադրումները, այս ամպիոնից եւս մէկ անգամ պատասխանում եմ հնչած մտահոգութիւններին եւ անգամ մեղադրանքներին.

<<Արդեօ՞ք առկայ են նախապայմաններ: Ո՛չ, եւ մէկ անգամ եւս՝ ո՛չ: Կասկածի տա՞կ ենք առնում Հայոց Ցեղասպանութեան փաստը, խոչընդոտում ենք Հայոց Ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչմա՞նը: Ո՛չ, եւ մէկ անգամ եւս՝ ո՛չ:

Գոյութիւն ունի՞ կապ նախաստորագրուած փաստաթղթերի եւ Լեռնային Ղարաբաղի բանակցային գործընթացի միջեւ: Ո՛չ, եւ մէկ անգամ եւս՝ ո՛չ...

Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման գործընթացն ունի մի քանի հարթութիւն, որոնք առնչւում են միջազգային հանրութեան եւ բուն Թուրքիայի կողմից ճանաչման խնդիրներին: Հայոց Ցեղասպանութեան խնդիրը միջազգային հանրութեան կողմից աւելի շատ դիտւում է ոչ թէ հայ-թուրքական յարաբերութիւնների, այլ համամարդկային արժէքների տեսակէտից, եւ այս ուղղութեամբ ներգրաւուած է այնպիսի կենսունակ հարցերի քննարկման ոլորտներում, ինչպիսիք են մարդու իրաւունքները, ցեղասպանութեան՝ որպէս մարդկութեան դէմ ծանրագոյն յանցագործութեան, վտանգի կանխարգելումը>>, յայտնած է նախարարը պատգամաւորներուն ուղղուած իր ելոյթին մէջ:

Ազգային ժողովին մէջ քննարկումները կը շարունակուին: