Ստորեւ կը հրատարակենք ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական Կոմիտէութեան <<Ապարաժ>> պաշտօնաթերթի խմբագրականը, որու արծարծած հարցը այս նոր տարուան մեր ազգային օրակարգի առաջնահերթ խնդիներէն մէկը պէտք է դառնայ:

Պէտք է դառնայ ոչ միայն խօսքով, այլ, ինչպէս կը շեշտուի խմբագրականին մէջ, գործնական, նպատակասլաց քայլերով:

Տարբեր ժամանակահատուածներում, զանազան քաղաքական իրադարձութիւնների առնչութեամբ, արւում են յայտարարութիւններ կամ լրատուամիջոցներով հրապարակւում են քաղաքական գործիչների մտքեր:

Ի հարկէ, իւրաքանչիւր արտայայտութիւն կամ մտքի բացայայտում ունի իր կարեւորութիւնը եւ տուեալ ժամանակահատուածում արտացոլում է պետութեան, իշխանութեան կամ հասարակական շրջանակների դիրքորոշումները: Իսկ այս դիրքորոշումները, ըստ էութեան, միայն խօսքեր են, իսկ պետութիւնը, հիմնականում ելնելով այդ դիրքորոշումներից, իր համակարգային կառուցուածքը կերտում է գլխաւորապէս օրէնքներով:

Վերը նշուած օրինաչափութիւնը տիրական է քաղաքական դաշտում եւ, բնականաբար, Արցախը, Արցախեան հիմնահարցը եւ հայ իրականութիւնը եւս դուրս չեն այս քաղաքական խաղի օրէնքներից:
2009 թուականի ամռանը հրապարակուեցին Մադրիդեան սկզբունքները: Արցախի իշխանութիւնները, ինչպէս նաեւ քաղաքական եւ պետական գործիչներ, արտայայտեցին իրենց տեսակէտները՝ անընդունելի եւ մեր պետական ու ազգային շահերին հակասող համարելով դրանք:

Սակայն, պէտք է ընդունենք, որ գործնական իմաստով մեր քայլերը Մադրիդեան սկզբունքների կազմաքանդման կամ անիրականանալի դարձնելու համար համարժէք չեն: Պէտք է խորը գիտակցենք, որ մեր շուրջ տեղի ունեցող իրադարձութիւնների հեւքը եւ ժամանակի սլաքը չեն սպասում եւ, եթէ յապաղենք, հարցերը կարող են զարգանալ մեր կամքից եւ ազդեցութիւնից անկախ:

Աւելի յստակեցնենք. հարցը վերաբերւում է ԼՂՀ վերաբնակեցմանը: Ինչ անուանում էլ որ հարցը կրի՝ հայրենադարձութիւն կամ ժողովրդագրական իրավիճակ, մեզ համար ե՛ւ հասկանալի, ե՛ւ շօշափելի է վերաբնակեցում հասկացութիւնը: Ինչպէս ասում են՝ իրերը կոչենք իրենց անուններով: Այն, որ վերաբնակեցման նոր հայեցակարգի մշակումը եւ դրանով առաջնորդումը անհրաժեշտութիւն է, ոչ ոք չի կասկածում, բայց, որ այդ ուղղութեամբ պրպտումները դեռ գործնական արդիւնքներ չեն տալիս, եւս փաստ է:

Հայաստանի Հանրապետութեան (ՀՀ) Ազգային ժողովում, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան պատգամաւորական խմբակցութեան պնդումների արդիւնքում, 2010 թուականին ՀՀ կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեանը յատկացուած միջպետական յատկացման մէջ աւելացուել է 2 միլիարդ դրամ՝ ԼՂՀ <<<<վերաբնակեցման>> նպատակով: Սակայն, ելնելով քաղաքական ենթանպատակներից, Հայաստանը չի համարձակւում յստակօրէն նշել, թէ այդ գումարն ինչի համար է յատկացրել: ԼՂՀ 2010 թուականի բիւջէում եւս, թէեւ վերաբնակեցուող շրջաններին ակնառու կերպով առաւել յատկացումներ են տրամադրուած, սակայն, դարձեալ չի հնչւում որեւէ տեղ, որեւէ տողով <<վերաբնակեցում>> բանալի բառը:

Հարցին պէտք է նայել խորքային իմաստով. այսօր վերաբնակեցումը շեշտելով եւ վերաբնակեցումը գործնական հողի վրայ շօշափելի դարձնելով՝ մենք ձեռք ենք բերում քաղաքական նուաճում: Մի խօսքով, մեր հակամադրիդեան կեցուածքը վերածում ենք գործնականի: Թող միջազգային ուժային կենտրոնները, ինչպէս եւ ինչքան ուզում են յորջորջեն <<գրաւեալ տարածքներ>>, <<Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականութիւն>> եւ նմանատիպ այլ բառակապակցութիւններ, վերաբնակեցմանը ճիշդ մօտեցում ցուցաբերելով, մենք ապացուցում ենք, որ մենք ենք այս երկրի տէրը եւ ինչպէս կ՛ուզենք՝ կը տնօրինենք այն: