ՎԻԵՆՆԱ, <<Ազատութիւն>>.- 14 Յուլիսը միջազգային դիւանագիտութեան պատմութեան էջերուն մէջ արձանագրուած է իբրեւ չափազանց կարեւոր ձեռքբերումի օր: Արդարեւ, Իրանն ու Վեցեակը (Միացեալ Նահանգներ, Ռուսիա, Չինաստան, Ֆրանսա, Բրիտանիա եւ Գերմանիա) Թեհրանի հիւլէական ծրագիրին շուրջ <<պատմական>> համաձայնութիւն մը գոյացուցին։

Հիւլէական ուժանիւթի միջազգային գործակալութեան տնօրէն Եուքիա Ամանոն եւ Իրանի բանագնացներու խումբի ղեկավար, փոխնախագահ Ալի Աքպար Սալեհին 14 Յուլիսին Վիեննայի մէջ ստորագրած են <<Ճամբու քարտէզը>>։

Միացեալ Նահանգներու նախագահ Պարաք Օպաման այս առիթով յայտնած է, որ գործարքը կը հիմնուի ո՛չ թէ վստահութեան, այլ ստուգումներու վրայ: Ըստ անոր՝ եթէ Իրան կատարէ պահանջքները, այն ատեն պատժամիջոցները չեղեալ պիտի յայտարարուին: Օպաման նաեւ հաստատած է, որ Իրանի կողմէ գործարքը խախտելու որեւէ փորձ անմիջապէս պիտի յանգեցնէ պատժամիջոցներու վերականգնման:

<<Ես համոզուած եմ, որ այս գործարքը կը բխի Միացեալ Նահանգներու եւ մեր դաշնակիցներու ազգային անվտանգութեան շահերէն, ուստի, ես վեթոյի պիտի ենթարկեմ գործարքի իրականացումը խոչընդոտող որեւէ օրինագիծ>>, յայտնած է Օպամա:

Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին Վիեննայի մէջ ձեռք բերուած համաձայնագիրին վերաբերեալ յատուկ ուղերձով հանդէս եկած է պատկերասփիւռի պետական կայանէն։

<<Երջանիկ եմ, որ Իրանի եւ Վեցեակի 23 ամիս տեւած բանակցութենէն ետք կարելի եղաւ թեւակոխել նոր ժամանակաշրջան>>, յայտնած է Ռոհանի:
Այսպիսով, 18 օր տեւած բանակցային մարաթոնը աւարտեցաւ: Քննարկումները կայացած են <<Իրան-5 գումարած 1>> ձեւաչափով: Հինգ երկիրները ՄԱԿի Ապահովութեան խորհուրդի մնայուն անդամներն են, անոնց վրայ աւելցած է Գերմանիան։

Ըստ համաձայնութեան՝ ՄԱԿի տեսուչները իրաւունք պիտի ունենան Իրանի ռազմական եւ գիտական կեդրոններ տեսչական այցելութիւններ կատարելու: Այնուամենայնիւ, իրանական կողմը պարտաւոր չէ անմիջապէս թոյլատրել այցելութիւնները եւ կրնայ յաւելեալ պարզաբանումներ պահանջել: Նման պարագաներու հարցը պէտք է քննարկէ Վեցեակէն եւ Իրանի փորձագէտներէն կազմուած միացեալ յանձնաժողովը:

Գործարքի քննադատները այդ հանգամանքը կը նկատեն համաձայնութեան թոյլ կէտը: Բայց ասիկա կը հաւասարակշռէ կարեւոր միւս դրոյթը՝ Իրանի միջմայրցամաքային հրթիռներու ստեղծման ծրագիրը զսպող պատժամիջոցները 8 տարի պիտի մնան ուժի մէջ, իսկ Իրանի նկատմամբ ՄԱԿի սահմանած զէնքի մատակարարման արգելքը ուժի մէջ պիտի մնայ 5 տարի:

Իրանը մինչեւ վերջին վայրկեան պահանջած է անմիջապէս վերցնել զէնքի մատակարարման արգելքը, բան մը, որուն թեր էր Ռուսիան, բայց դէմ էին Ամերիկան եւ արեւմտեան մնացած երկիրները:

Վիճայարոյց այլ կէտի մը շուրջ եւս համաձայնութիւն գոյացած է. Իրան ընդունած է, որ ստանձնած պարտաւորութիւններէն որեւէ մէկը չկատարելու պարագային ՄԱԿ 65 օրերու ընթացքին պիտի վերահաստատէ չեղեալ յայտարարած պատժամիջոցները:

Իրանի եւ Արեւմուտքի յարաբերութիւններու բարելաւումը դրական ազդեցութիւն պիտի ունենայ միջազգային յարաբերութիւններուն մէջ եւ կրնայ ձեռնտու ըլլալ նաեւ Իրանի դրացիներուն, նաեւ՝ Հայաստանին։