ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».– Հայաստանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Վիգէն Սարգսեան արձագանգած է Թուրքիոյ վարչապետ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի՝ 24 Ապրիլին կատարած յայտարարութեան։ Ան Ծիծեռնակաբերդի մէջ զրուցած է «Արմէնփրէս»ի թղթակիցին հետ։

Էրտողանի մօտեցումներուն մասին մեկնաբանութիւններ տալու խնդրանքին ի պատասխան՝ Սարգսեան ըսած է. «Մենք ուշադրութեամբ ծանօթացանք Թուրքիայի վարչապետի այդ յայտարարութեանը, փորձելով դրանում տեսնել պատմութեանն առերեսուելու առաջին փորձ, սակայն, ցաւօք, պէտք է փաստենք, որ այն Հայոց Ցեղասպանութեան յանցագործութեան ժխտման եւ քօղարկման հերթական՝ թերեւս աւելի կատարելագործուած դրսեւորում է:

Դրանում պարունակւում են թուրքական քարոզչամեքենայի արդէն բոլորին յայտնի նոյն թէզերը՝ զոհին եւ դահճին նոյն հարթութեան մէջ դիտարկելը, պատճառահետեւանքային կապի խեղաթիւրումը, բոլորին յայտնի պատմական իրականութեան վերանայման գործիքների ձեւաւորման կոչը:

Իրականում Թուրքիայից այլ բան է պահանջւում. ճանաչել պատմութիւնը եւ աներկբայօրէն դատապարտել դրանում առկայ յանցանքները: Քրիստոնէութեան մէջ դա կոչւում է ապաշխարանք: Վստահ եմ՝ դրա համարժէքը կայ նաեւ այլ կրօններում: Ինչպէս նշել է նախագահ Սարգսեանն իր ուղերձում. «Միայն ճանաչումն ու դատապարտումը կարող են կանխել նման յանցագործութիւնների կրկնութիւնը»: Ընդ որում, դատապարտել անցեալի յանցագործութիւնները՝ չի նշանակում յանցագործ ճանաչել այդ պատմութիւնը կրող ողջ ժողովուրդին: Անհրաժեշտ է յստակ մատնանշել կոնկրէտ քաղաքականութեան մշակողներին եւ իրականացնողներին: Դա անհրաժեշտ է առաջին հերթին հէնց պատմութիւնը կրող ժողովրդին, քանի որ միայն դա է հնարաւորութիւն տալիս տարանջատել ժողովրդին պատմութեան ամօթալի էջերից:

Թուրքիայի վարչապետը խօսում է պատմութիւնը թշնամանքի եւ քաղաքական հակասութեան չվերածելու անհրաժեշտութեան մասին: Սակայն փաստ է, որ հայերի եւ Հայաստանի նկատմամբ Թուրքիայի վերաբերմունքը պատմութիւն չէ, քանի որ լիարժէքօրէն շարունակւում է արդի քաղաքանութեան մէջ: Դրա դրսեւորումն են Հայաստանի ապօրինի շրջափակումը եւ Հայաստանի նկատմամբ Թուրքիայի վարած քաղաքականութիւնը միջազգային ատեաններում:

Ինչ վերաբերում է երկխօսութեանը, որին կոչ է անում վարչապետ Էրդողան, ապա ստիպուած եմ յիշեցնել, որ այդպիսի երկխօսութիւն մենք ունեցել ենք, եւ այն իր տրամաբանական ձեւակերպումն է գտել Ցիւրիխեան արձանագրութիւններում, որոնց վաւերացման գործընթացից թուրքական կողմը հետ կանգնեց: Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահը իր ուղերձում նշել է. «Հայաստանի նկատմամբ վերաբերմունքը չի կարող այլեւս բառերով չափուել», իսկ արձանագրութիւնների վաւերացման «ողջամիտ ժամկէտներ» ձեւակերպումն առաւել քան արդիական է դառնում», ըսած է ան։