ԵՐԵՒԱՆ, «Ազատութիւն».- Հայաստանի նախկին նախագահ Լեւոն Տէր Պետրոսեան «Ի Լուր» ելեկտրոնային պարբերականին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին յայտնած է, թէ ներկայ դրութեամբ Եւրասիական միութեան անդամակցութեան յետաձգման պատճառը ո՛չ թէ Ռուսիան, Ղազախստանը կամ Պելոռուսն է, այլ Հայաստանը, որ ցարդ չէ գտած հայ-ղարաբաղեան սահմանին վրայ մաքսակէտեր տեղադրելու հարցի լուծման բանալին:

Ընդդիմադիր Հայ Ազգային Կոնգրեսի առաջնորդին համոզմամբ՝ Քրեմլինի նախաձեռնած տնտեսական այս դաշինքին Հայաստանի միանալու ձգձգման պատճառները «ո՛չ տեխնիկական խնդիրներն են, որոնք, հայկական կողմի հաւաստմամբ, վաղուց լուծուած են, ո՛չ էլ տնտեսական նկատառումները, քանի որ Հայաստանի եւ Ղարաբաղի առեւտրատնտեսական յարաբերութիւնների չնչին ծաւալը (շուրջ 20-30 միլիոն դոլար) ո՛չ դրական, ո՛չ էլ բացասական առումով որեւէ ազդեցութիւն չի կարող ունենալ Եւրասիական միութեան հսկայական շուկայի վրայ»: Ուստի, ըստ Լեւոն Տէր Պետրոսեանի, հարցին պատասխանը պէտք է որոնել քաղաքական ոլորտին մէջ։

«Յստակ է, որ Եւրասիական միութեան հիմնադիր անդամների կողմից Հայաստանի առջեւ կտրուկ պայման է դրուել՝ մաքսակէտեր տեղադրել հայ-ղարաբաղեան սահմանի ողջ երկայնքով», յայտնած է նախագահը՝ ընդգծելով. «Հայաստանի իշխանութիւններն, ըստ այդմ, կանգնած են այդ պայմանը կատարելու կամ չկատարելու երկընտրանքի առջեւ՝ հարկադրուած լինելով ծանրութեթեւ անել իրենց այս կամ այն որոշման լրջագոյն հետեւանքները, որոնք կանխատեսելը մեծ երեւակայութիւն չի պահանջում»։

Լեւոն Տէր Պետրոսեանի համաձայն՝ այդ պայմանը չկատարելու պարագային «արդէն իսկ իր յարաբերութիւններն Արեւմուտքի հետ փչացրած Հայաստանը կը յայտնուի լիակատար քաղաքական եւ տնտեսական վակուումում, իսկ կատարելու պարագայում՝ լքուածութեան, խուճապային հոգեբանական վիճակ կը ստեղծուի Ղարաբաղում՝ յղի Հայաստանի եւ Ղարաբաղի յարաբերութիւններում լուրջ լարուածութիւն առաջացնելու վտանգով»:

Վերջին շրջանում Ատրպէյճանի կողմէ յարձակողականութեան սաստկացումը Տէր Պետրոսեանի կարծիքով՝ «որոշ չափով կապուած է մի կողմից՝ եւրաասոցացման գործընթացի վիժեցումից յետոյ Հայաստանի նկատմամբ Արեւմուտքի ցուցաբերած անվստահութեան, իսկ միւս կողմից՝ Եւրասիական միութեան շրջանակում Հայաստանի դեռեւս անյստակ կարգավիճակի հետ»:

Սահմանամերձ շրջաններուն մէջ Ատրպէյճանի ծաւալած ռազմական ոտնձգութիւններուն հայկական կողմի հակազդեցութիւնը բնորոշելով «բաւականին զուսպ ու անհամարժէք»՝ նախկին նախագահը յայտնած է. «Հայկական կողմը զգուշանում է համարժէք պատասխան գործողութիւններից՝ նկատի ունենալով, որ դրանց հետեւանքով իրավիճակը կարող է դուրս գալ վերահսկողութիւնից, եւ սահմանային փոխգնդակոծութիւնների ծաւալումը կարող է յանգեցնել եթէ ոչ անգամ պատերազմի, ապա առնուազն իրադրութեան առաւել վտանգաւոր սրման: Միւս կողմից, հայկական կողմի զսպուածութիւնը աւելի է լկտիացնում Ադրբեջանին, որը կարծես թէ ձգտում է առաւելագոյնս թէժացնել իրավիճակը սահմանային գօտում»:

Ներքաղաքական իրավիճակին անդրադառնալով՝ նախկին նախագահը պնդած է, թէ փոխանակ լծուելու մարտահրաւէրներու շուտափոյթ դիմագրաւման գործին, «սարգսեանական ռեժիմն այսօր սեւեռուած է բացառապէս մէկ խնդրի՝ Հայաստանի գործող Սահմանադրութեան փոփոխութեան ժամանակավրէպ ծրագրի վրայ, այն էլ՝ անգամ Սահմանադրական դատարանի նախագահի վերջնական փճացման գնով»:

«Հայաստանում եւ Ղարաբաղում բռնկուած հրդեհը հանգեցնելու փոխարէն, ռեժիմն զբաղուած է Հայոց պետականութեան հիմքերը քայքայելու ազգակործան գործով՝ թշնամական մի ակտ, որն անգամ Ադրբեջանի մտքով չէր կարող անցնել», նշած է Տէր Պետրոսեան՝ համոզմունք յայտնելով այն մասին, որ Հայաստանի եւ Ղարաբաղի առնչուած հրատապ լուծում պահանջող բոլոր խնդիրները ստորադասուած են Սահմանադրական փոփոխութիւններու միջոցով՝ «Սերժ Սարգսեանի բռնապետութեան յաւերժացման միակ նպատակին»:

Շեշտելով, որ ատիկա կը կատարուի այնքան շնական ու կոպիտ ձեւով, որ այլեւս ոչ ոքի մօտ կասկած կը ծագի Սարգսեանի բուն շարժառիթին վերաբերեալ՝ Տէր Պետրոսեան բոլորին ուշադրութեան յանձնած է, որ քաղաքական բոլոր լուրջ ուժերը կտրականապէս դէմ արտայայտուած են սահմանադրական փոփոխութիւններու չարաբաստիկ նախաձեռնութեան, «սակայն Սերժ Սարգսեանն իր նպատակին հասնելու գլխաւոր խոչընդոտը համարում է Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութեան դիրքորոշումը, եւ եթէ մինչեւ հիմա նա փորձում էր այդ խոչընդոտը յաղթահարել բլիթի, այսինքն՝ վերջինիս ինչ-ինչ խոստումներով սիրաշահելու քաղաքականութեամբ, ապա այժմ, մեզ հասու տեղեկատուութեան համաձայն, գործի դնելով ողջ իրաւապահ մեքենան, նա պատրաստւում է ԲՀԿի նկատմամբ կիրառել մտրակի, այն է՝ սպառնալիքների եւ շանտաժի լեզուն, ինչը որեւէ պարագայում չի կարող հանդուրժուել քաղաքական միւս ընդդիմադիր ուժերի եւ ողջ հասարակութեան կողմից»:

«Վստահ եմ, որ նրանք այլեւս թոյլ չեն տայ տասը զոհերի արեան գնով իշխանութեան եկած բռնապետին՝ իր քաղաքական հակառակորդների հետ կրկին խօսել բիրտ ուժի դիրքերից», յայտարարած է ան։

Ամփոփելով՝ Տէր Պետրոսեան եզրակացուցած է. «Եթէ Սերժ Սարգսեանը շարունակի յամառել սահմանադրական փոփոխութիւնների միջոցով իր իշխանութիւնը յաւերժացնելու փորձում, ապա աշնանը ծաւալուելիք լուրջ քաղաքական գործընթացների ճնշման տակ, նա, անտարակոյս, կը դառնայ սեփական աւազակապետական համակարգի գերեզմանափորը»:

«Ցանկացած բռնապետ, որքան էլ հզօր, ժամանակի ընթացքում կորցնելով իրականութեան զգացողութիւնը, վերջ ի վերջոյ, մի ճակատագրական սխալ թոյլ է տալիս: Սերժի պարագայում այդ ճակատագրական սխալը միանշանակ սահմանադրական փոփոխութիւնների ձախորդ նախաձեռնութիւնն է հանդիսանալու», շեշտած է Լեւոն Տէր Պետրոսեան: