ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».– «Հայ առաքելական եկեղեցու ընդհանրական կանոնադրութեան ընդունումը ժամանակի հրամայականներից է, որին էլ Մայր աթոռը ձեռնամուխ է եղել դեռեւս Վազգէն Ա.ի գահակալութեան վերջին տարիներից: Կանոնադրութիւն ունենալու կարեւորութեան մասին են փաստում նաեւ վերջին տարիներին Սինգապուրի հայկական եկեղեցու եւ Մեանմարի Միութիւնում Սուրբ Յովհաննէս Մկրտիչ եկեղեցու փրկութիւնը»: «Արմէնփրէս»ի մամլոյ սրահին մէջ կայացած մամլոյ ասուլիսին ընթացքին այս մասին յայտնած է Մայր աթոռի տեղեկատուական համակարգի տնօրէն Վահրամ քահանայ Մելիքեանը։ «Եթէ կանոնադրութեան մշակումը ժամանակին նախատեսած չլինէինք ու իրաւական լուծում ու ձեւակերպում տուած չլինէինք, ապա այսօր ուղղակի պէտք է հրաժեշտ տայինք շատ ազգային հարստութիւնների ու կալուածքների, որոնք տարբեր ժամանակներում գոյացել են մեր հայրենիքի սահմաններից դուրս տարբեր պատմական հանգամանքների պատճառով», յայտնած է տէր Վահրամ:

Վահրամ քահանայ Մելիքեանի խօսքով՝ Հայաստանեաց առաքելական Ս. եկեղեցին, որ հայկական ազգային հնագոյն կրօնական կառոյց է, պէտք է օժտուած ըլլայ կանոնադրութեամբ, որ մաս առ մաս կը յստակացուի ու կը վաւերացուի: «Մինչ այժմ Մայր աթոռն առաջնորդւում է «Կանոնագիրք հայոց»ով, դատաստանագրքերով ու տարբեր ժամանակներում ձեւաւորուած կանոնագրքերով, երբեմն Ազգային սահմանադրութեամբ, որը շարունակում է գործել նուիրապետական աթոռներում, որոնցից է Կոստանդնուպոլսի Հայոց պատրիարքութիւնը: Յստակ է, որ 2009 թուականի թեմական ներկայացուցչական ժողովը, որը հետագայում վերաձեւակերպուեց որպէս եկեղեցական ներկայացուցչական ժողով, որդեգրեց թեմական ուղենշային կանոնադրութիւնը, որը մեր եկեղեցական սահմանադրութեան մասերից մէկն է: Դրանում կան որոշակի յօդուածներ, որոնք առնչւում են մեր բոլոր թեմերի գործունէութեանը՝ դրանց կազմութեանը, իրաւասութիւններին, թէ ինչպէս են ընտրւում թեմական առաջնորդները, հովիւները, ծխերի կազմութեան եւ լուծարման մասին: Կանոնադրութիւնն ունի պարտադիր կէտեր ու նաեւ կէտեր, որոնք կարող են համապատասխանեցուել տարբեր երկրների օրէնսդրութիւններին», բացատրած է տէր Վահրամը՝ աւելցնելով, որ այժմ աշխատանքներ կը տարուին, որպէսզի վերջնական տեսքի բերուի նաեւ Գերագոյն հոգեւոր խորհուրդին վերաբերող հատուածը եւ աստիճանաբար պէտք է կազմեն բոլոր անհրաժեշտ կանոնադրութիւնները:
Ըստ անոր՝ կարեւոր է, որ հանրութիւնը իրազեկ ըլլայ նշեալ գործընթացներուն մասին, քանի որ տեղեկատուութեան պակասի իբրեւ հետեւանք կարգ մը անձեր Հայաստանեաց առաքելական եկեղեցին կը դարձնեն քննադատութեան թիրախ եւ կը փորձեն որոշ խռովութիւններ յառաջացնել:

Տէր Վահրամ հերքած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսարանէն ժամանակին կարգալոյծ հռչակուած հոգեւորական Ոսկան Մխիթարեանի այն յայտարարութիւնը, թէ վերջերս կայացած ներկայացուցչական ժողովին ընթացքին նուիրապետական աթոռները թեմական կառոյցներու մակարդակին իջեցնելու պահանջ դրուած է:

«Նուիրապետական աթոռներ ասելով՝ նկատի ունենք Երուսաղէմի եւ Կոստանդնուպոլսի Հայոց պատրիարքութիւնները: Ես պաշտօնապէս հերքում եմ նման խօսակցութիւնները: Մայր աթոռ Սուրբ Էջմիածինը մշտապէս նախանձախնդիր է եղել, որ իր նուիրապետական աթոռները, որոնք մասն են կազմում Հայաստանեաց առաքելական եկեղեցու, մշտապէս լինեն պայծառ ու զօրեղ», հաստատած է քահանան։

Պատասխանելով այն հարցումին, թէ ինչպէ՞ս կը մեկնաբանէ այն խօսակցութիւնները, որ իբր թէ Մայր աթոռը շահագրգիռ է որոշ կալուածքներու իւրացմամբ՝ ան ըսած է. «Մայր աթոռը ոչ մի նկրտում չունի տիրանալ ինչ որ մէկի ունեցուածքին, կալուածքներին, սակայն, միեւնոյն ժամանակ պէտք է յստակ լինի մի բան, որը ամրագրուած է մեր բոլոր կանոնադրութիւններում, Ամենայն հայոց կաթողիկոսը պատասխաանտու է Մայր աթոռի կալուածքների հանդէպ թէ Հայաստանում, թէ Հայաստանից դուրս»:

Կալուածքները կը գտնուին ծուխերուն եւ թեմերուն տնօրինման տակ՝ վեհափառին գիտութեամբ: Ամենայն հայոց կաթողիկոսը պէտք է գիտնայ, թէ ինչպէս կը տնօրինուին այդ կալուածները եւ անհրաժշետութեան պարագային կասեցնէ որոշ գործընթացներ: «Եթէ ծուխը լուծարուի, դրան պատկանող կալուածքները կ՛անցնեն թեմին, եթէ թեմն էլ լուծարուի, գոյութիւն չունենայ որպէս իրաւաբանական կառոյց, այն կ՛անցնի Մայր աթոռի տնօրինութեանը», աւելցուցած է Մայր աթոռի տեղեկատուական համակարգի տնօրէնը: