ԵՐԵՒԱՆ, <<Փանորամա>>.– Հայաստանի նախագահ, Հայոց Ցեղասպանութեան 100ամեակին նուիրուած նախաձեռնութիւնները համակարգող պետական յանձնաժողովի նախագահ Սերժ Սարգսեան, Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոս եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոս 29 Յունուարին ներկայ գտնուած են մայրաքաղաքի Կոմիտասի անուան զբօսայգիին մէջ Կոմիտասի թանգարան-հիմնարկի բացման։ Անկէ առաջ պաշտօնական անձնաւորութիւնները, պետական յանձնաժողովի անդամներն ու հիւրերը այցելած են Կոմիտասի անուան պանթէոն, ծաղիկներ զետեղած Վարդապետին շիրիմին վրայ:

Այս առիթով նախագահ Սարգսեան շնորհաւորած է բոլորը, շնորհակալութիւն յայտնած այս կարեւոր նախաձեռնութեան իրականացման իրենց ներդրումը ունեցած բոլոր անձերուն եւ թանգարանին մէջ շրջագայելէ եւ տարբեր սրահներուն մէջ ներկայացուած ցուցադրութիւններուն ծանօթացնալէ ետք պատուաւոր հիւրերու գիրքին մէջ գրած է: <<Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը հայ ժողովրդի միասնութեան եւ վերածննդի խորհրդանիշն է: Կոմիտաս վարդապետը միաւորեց հոգեւորը եւ աշխարհիկը, ազնուականը եւ գեղջկականը, արեւմտահայկականը եւ արեւելահայկականը՝ ապացուցելով, թէ որքան արհեստական են եղել այդ եւ բազում այլ բաժանարար գծերը: Դրանով իսկ նա դարձաւ ցեղասպանութիւնը վերապրած հայ ժողովրդի նոր ընթացքի ռահվիրան ու երաշխաւորը՝ վեր հանելով եւ մեզ հասցնելով մի ահռելի քաղաքակրթական շերտ:

<<Ուրախ եմ, որ այս թանգարանի շնորհիւ Կոմիտասի անօրինակ ժառանգութիւնն այժմ կարող է համակարգուած ուսումնասիրութեան եւ լայն տարածման առարկայ դառնալ ինչպէս Հայաստանում, այդպէս էլ աշխարհով մէկ: Կոմիտասը մեր մշակութային կեանքի մասնակիցն է, ով շարունակում է մեզ ուղղորդել արդէն երրորդ հազարամեակի բարդ քառուղիներում: Կոմիտասի անուան թանգարան-ինստիտուտի բացումը կարեւոր իրադարձութիւն է մեր երկրի ու մեր ժողովրդի համար>>, արձանագրուած է նախագահը։

Նորաբաց թանգարանի համերգներու դահլիճին մէջ այս առիթով տեղի ունեցած է հանդիսաւոր արարողութիւն:

Անկախ Հայաստանի առաջին նորաստեղծ թանգարանը՝ Կոմիտասի թանգարան-հիմնարկը, արդէն իր դռները բացած է հանրութեան առջեւ: Ութ սրահի մէջ ամփոփուած նիւթերը ամբողջական պատկերացում կու տան հայ երաժշտական մշակոյթի երախտաւորներէն մէկուն՝ Կոմիտասի կեանքին ու գործունէութեան մասին:
<<Անարդար էր, որ Կոմիտասը մինչեւ այժմ չունէր թանգարան: Կարծես թէ հնարաւոր պուրակները, փողոցները, երաժշտական խմբերը, պարային համոյթները կրում էին Կոմիտասի անունը, տեղադրուել էին տարբեր յուշարձաններ, կիսանդրիներ, բայց, այնուհանդերձ, Կոմիտասը Հայաստանում իր հասցէն պէտք է ունենար: Այս թանգարանն ամփոփում է մեր բոլոր իղձերը: Դժուար էր պատկերացնել, որ ականատես կը դառնանք կարեւորագոյն իրադարձութեանը>>, լրագրողներուն հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին յայտնած է մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօղոսեան:

Ան յոյս յայտնած է, որ թանգարանը կը բացայայտէ Կոմիտասի անյայտ կողմերը, վստահ է, որ մարդիկ տարբեր նիւթեր կը բերեն եւ կը զետեղեն այս օճախին մէջ, որ այսուհետեւ կարեւորագոյն վայրերէն մէկը պիտի դառնայ:

Թանգարանի նախագիծի հեղինակն ու ճարտարապետն է Արթուր Մեսչեան: Ան յոյս ունի, որ կառոյցը կը ծառայէ իր նպատակին. <<Յոյսով եմ, որ Կոմիտաս վարդապետի թանգարան-ինստիտուտը կը բերի որոշակի որակական փոփոխութիւններ մեր մտածողութեան եւ մշակութային զգացողութեան մէջ: Ամէն ինչ կախուած է նրանից, թէ ինչ կ՛անեն մարդիկ, ովքեր թանգարանում են: Թանգարանը մարդիկ են, միայն կառոյցը չէ: Ճարտարապետութիւնն իր տեղն ունի, բայց թանգարանը մարդիկ են, այն միջավայրն է ու օդը, որի մէջ պէտք է դաստիարակուեն մեր երեխաները: Գլխաւորապէս մտածում էի եկող սերնդի մասին, կարծում եմ՝ ստացուել է: Ես Կոմիտաս վարդապետի նկատմամբ ազնիւ եմ եղել>>:

Թանգարանի տնօրէն Նիկոլայ Կոստանդեանի խօսքով, ստեղծուած է կառոյց մը, որ երկար ատենէ սպասուած էր հայ ժողովուրդին կողմէ։ <<Մենք ունենալու ենք մշակութային օջախ, որով հպարտանալու ենք: Կառոյցն իրականացնելու է կրթական, գիտահետազօտական, համերգային գործունէութիւն>>:

<<Որպէս կոմպոզիտոր՝ Կոմիտասը մշտապէս ներկայ է եղել մեր կոլեկտիւների երգացանկում, բայց իր անուան հետ կապուած վայր չկար: Թանգարանի ստեղծումը Կոմիտասի անունը հասցէական դարձնելն էր: Կոմիտասը մեր մշակութային կեանքում ամէնուր է>>, ըսած է փրոֆեսէօր, Հայաստանի արուեստի վաստակաւոր գործիչ Մհեր Նաւոյեան:

Կոմիտասի թանգարանի կառուցումը իրականութիւն դարձաւ Մարդկային պաշարներու <<Փիւնիկ>> հիմնադրամի նիւթական ներդրումով։