ԵՐԵՒԱՆ, <<Ազատութիւն>> -  Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան հարցազրոյց տուած է ռուսական <<Ռոսիա Սեգոտնեա>> միջազգային լրատուական գործակալութեան, որուն գլխաւոր տնօրէնը՝ Տմիթրի Քիսելէօվի, վարած է զայն։ Այս մասին կը գրէ Յովհաննէս Մովսիսեան։

Նախագահը ըսած է, որ հայկական կողմը կ՛ընդունի Ատրպէյճանի տարածքային ամբողջականութիւնը, բայց ատիկա ժողովուրդի ինքնորոշման իրաւունքին չի հակասեր: Ըստ անոր՝ ղարաբաղեան խնդիրը քանի մը անգամ մօտեցած է լուծման, եւ տարածքային ամբողջականութեան սկզ-բունքը նոյնպէս ներառուած եղած է փաստաթուղթին մէջ, բայց Ատրպէյճան հրաժարած է ստորագրելէ։

<<Մենք ընդունում ենք ցանկացած պետութեան, այդ թւում՝ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականութիւնը: Բայց ժողովրդի ինքնորոշումն ընդհանրապէս չի հակասում տարածքային ամբողջականութեան սկզբունքին, որովհետեւ տարածքային ամբողջականութիւնը վերաբերում է պետութիւնների միջեւ յարաբերութիւններին, իսկ ինքնորոշումը՝ մայրաքաղաքին եւ ժողովրդին, որը բնակւում է իր պատմական հայրենիքում: Եթէ մենք անտեսում ենք ժողովրդի ինքնորոշման իրաւունքը, այդ դէպքում չպէտք է դուրս գայինք Խորհրդային Միութեան կազմից: Չէ՞ որ դա տեղի ունեցաւ այդ սկզբունքի հիման վրայ: Ուստի այս սկզբունքները միմեանց չեն հակասում>>, ըսած է Սարգսեան:

Անոր համաձայն՝ հայկական կողմը հիմա ալ պատրաստ է վերադառնալու բանակցութիւններուն, բայց ցարդ չեն կատարուած ապրիլեան պատերազմէն ետք Վիեննայի մէջ ընդունուած յայտարարութեան կէտերը՝ սահմանային միջադէպերու հետաքննութեան մեքանիզմներու ստեղծում եւ ԵԱՀԿ նախագահի անձնական ներկայացուցիչի աշխատանքային կարողականութեան ընդլայնում: Պատճառը, ըստ Հայաստանի նախագահին, Ատրպէյճանն է:

<<Մենք ուզում ենք եւ պատրաստ ենք ստորագրել հրադադարի խախտման հետաքննութիւնների մեխանիզմ ստեղծելու մասին համաձայնութիւնը թէկուզ վաղը, թէկուզ այսօր երեկոյեան: Մենք ցանկանում ենք, որպէսզի թէ՛ համանախագահները, թէ՛ համաշխարհային հանրութիւնը ստոյգ իմանան, թէ ով է խախտում հրադադարի ռեժիմը>>, ըսած է Սերժ Սարգսեան:

Պատասխանելով Հայաստանի կողմէ <<Իսկանտեր>> ձեռք բերելու մասին հարցումին՝ նախագահը ըսած է, որ հայկական կողմը Ռուսիոյ հետ տարածաշրջանին մէջ ուժերու հաւասարակշռութիւնը պահպանելու վերաբերեալ պայմանագիր ունի եւ, կը կարծէ, թէ Ռուսիա անկէ մեկնելով  ընդառաջած է Հայաստանի խնդ-րանքին եւ տրամադրած <<Իսկանտեր>>ը:

<<Կարծում եմ, որ դա հարկադրուած միջոց էր՝ մեր տարածաշրջանում ռազմական իրավիճակն ինչ-որ կերպ հաւասարակշռելու համար: Գաղտնիք չէ, որ Ադրբեջանը վերջին մի քանի տարուայ ընթացքում կանոնաւոր ձեռք է բերել նորագոյն սպառազինութիւն: Մենք չունենք ֆինանսական այն հնարաւորութիւնները, որոնք ունի Ադրբեջանը, բայց մենք անընդհատ փորձում ենք հաւասարակշռել իրավիճակը՝ ձեռք բերելով հակաթոյն: Իմ կարծիքով՝ այս դէպքում <<Իսկանտեր>>ը հակաթոյն է: Ի հարկէ, սպառազինութիւնների մրցավազքը լաւ իրավիճակ չէ, եւ մենք չենք ցանկանում գնալ այդ քայլին, իսկ ի՞նչ անել, եթէ ամէն օր քեզ սպառնում են պատերազմով, կործանմամբ>>, ըսած է Սերժ Սարգսեան:

Ըստ անոր՝ խնդիրը պէտք է լուծուի փոխզիջումներու միջոցով,  եւ ասիկա այն պարագան չէ, որ յաղթած է Հայաստանը կամ Ատրպէյճանը, կամ ալ՝ Ղարաբաղը: Լրագրող հարցուցած է, որ երկու երկիրներու ղեկավարներուն միջեւ թէժ գիծ չի՞ գործեր. Սարգսեան ժխտական պատասխանած է՝ աւելցնելով, որ 90ականներուն, երբ ինք պաշտպանութեան նախարար էր, իր ատրպէյճանցի պաշտօնակիցին հետ նման կապ ունէր, եւ հրատապ հարցերը կը քննարկուէին: Հիմա նման գիծի ստեղծման առումով Սարգսեան դրական տրամադրուած է:

<<Կարելի է, եթէ դա օգուտ տայ, եթէ մենք արագ արձագանգենք իրադարձութիւններին: Ենթադրենք, շփման գծում ինչ-որ մէկը կրակում է: Մեր տուեալներով՝ ադրբեջանցիներն են կրակում, ես վերցնում եմ լսափողը, զանգահարում եմ Ադրբեջանի նախագահին եւ ասում՝ կրակում են: Եւ նա իրականութիւնը ստուգում է>>, ըսած է Սարգսեան:

Անդրադառնալով ապրիլեան պատերազմին մէջ Ռուսիոյ դերակատարութեան՝ Սարգսեան ըսած է, որ մարտական գործողութիւնները դադրեցնելու առումով Ռուսիոյ դերը առանցքային եղած է: Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի բանակներուն հրամանատարները Մոսկուայի մէջ պայմանաւորուած են դադրեցնել մարտական գործողութիւնները: Վլատիմիր Փութինն ալ իրեն հետ զրոյցի ատեն կարեւոր նկատած է տագնապին լուծումը։

<<Հայ հասարակութեան մէջ միանշանակ չընդունուեց Ռուսաստանի հաւասարակշռուած քաղաքականութիւնը, յամենայն դէպս՝ զանգուածային լրատուամիջոցների, արտգործ նախարարութեան մակարդակով: Կարելի է հասկանալ հայ հասարակութեանը, որովհետեւ Հայաստանում բնակչութեան ճնշող մեծամասնութիւնը համոզուած էր, որ վտանգի դէպքում Ռուսաստանը միշտ կը լինի Հայաստանի կողքին: Բայց, ինչպէս ասում են՝ երազելը վնաս չէ մարդկանց մի մասը հասկացաւ, որ Ռուսաստանը ստիպուած էր պահպանել հաւասարակշռութիւն, հակառակ դէպքում դա կարող էր յանգեցնել աւելի լայնածաւալ գործողութիւնների>>: Հայաստանի նախագահը ըսած է նաեւ, թէ վերջնական խաղաղութեան յոյս ունի, բայց եւ այնպէս Ատրպէյճան <<անկանխատեսելի երկիր է>>:

Անդրադառնալով Եւրասիական տնտեսական միութեան՝ Սերժ Սարգսեան նշած է, թէ համոզուած է, որ այդ միութեան անդամակցիլը ճիշդ որոշում էր, եւ Հայաստան այդ քայլով ոչ միայն ոչինչ կորսնցուցած է, այլ շահած։ Ըստ անոր՝ Հայաստանի անդամակցութիւնը զուգադիպեցաւ պատժամիջոցներու տնօրինման իբրեւ հետեւանք Ռուսիոյ տնտեսական իրավիճակի վատթարացման, ինչ որ ազդեց նաեւ Հայաստանի վրայ: Սարգսեան, սակայն, վստահ է՝ մէկ-երկու տարի ետք Հայաստանի քաղաքացիները պիտի զգան միութեան առաւելութիւնները:

<<Այս տարի գրեթէ 50 տոկոսով աւելացրել ենք արտահանումը: Դա մեծ մասամբ կապուած է Եւրասիական տնտեսական միութեան հետ: Մեզ համար դա շատ կարեւոր է: Շատ դրական բաներ կարելի է ասել: Հարցն այն է, որ ինչպէս ցանկացած գործում, մարդիկ արագ արդիւնքի են սպասում: Այսօր մտանք, իսկ վաղը պէտք է երկու-երեք անգամ աւելի լաւ ապրենք: Մենք հասկանում ենք, որ այդպէս չի լինում: Աւելի լաւ է ունենալ դանդաղ, կայուն աճ: Ուստի ԵՏՄն մեծ ապագայ է, ամէն դէպքում՝ մեզ համար>>:

Ըստ անոր՝ իր երազն է, որ իրագործուի ազգային գաղափարը՝ ուժեղ, ամուր պետութիւն դառնալ, խնդիրներ չունենալը Ատրպէյճանի եւ Թուրքիոյ հետ։ Նախագահ Սարգսեան կ՛երազէ, որ Ղարաբաղը ըլլայ կա՛մ Հայաստանի կազմին մէջ, կամ ալ՝ անկախ պետութիւն: Իսկ ամէնէն անհաւանական երազանքը այն է, որ բոլոր հայերը Հայաստան գան:

Սերժ Սարգսեան ըսած է նաեւ, թէ մեծ յոյսեր ունի վարչապետ Կարէն Կարապետեանի կառավարութենէն, որուն առաջադրանքը տնտեսական աճի ապահովումն է:

<<Մեր ցուցանիշները չեն բաւարարում ո՛չ մեզ, ո՛չ Հայաստանի քաղաքացիներին: Նրանք աւելին են պահանջում, մենք նոյնպէս, աւելին ենք ցանկանում: Ես յոյսով եմ եւ կարծում եմ, որ մենք գնում ենք դրան, եւ նոր կառավարութիւնը պատուով կը կատարի այդ խնդիրը: Ես դրանում գրեթէ համոզուած եմ>>, ըսած է Սերժ Սարգսեան:

Անոր համաձայն՝ յառաջիկային տնտեսական աճը պիտի արագանայ, քանի որ թէ՛ վարչապետը, թէ՛ իշխանութիւնը տրամադրուած են: Սարգսեան այս իմաստով շարժիչ ուժ կը նկատէ նոր կառավարութիւնը։