ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովը Արցախի վերածնունդի օրուան առիթով հրապարակեց յայտարարութիւն մը, զոր ներկայացուց պատգամաւոր Գեղամ Ստեփանեան, եւ որ ընդունուեցաւ 30 քուէով։ Անոր մէջ անդրադարձ կատարուեցաւ Արցախի անցած ուղիին՝ շեշտելով, որ ԵԱՀԿ Մինսքի խմբակը պէտք է անյապաղ լծուի տագնապի լուծման աշխատանքներուն։
Յայտարարութեան մէջ յատկապէս կը նշուի, որ 1988ի փետրուարեան օրերուն Արցախի մէջ տեղի ունեցող իրադարձութիւնները հիմնովին փոխեցին ոչ միայն այնտեղ ապրող բնիկ հայ ժողովուրդին, այլ նաեւ նախկին Խորհրդային Միութեան ժողովուրդներուն ապագան:
«Տասնեակ հազարաւոր մարդիկ, օգտագործելով ԽՍՀՄում հռչակուած ազատական ու ժողովրդավարական գաղափարները, Ստեփանակերտում եւ այլ բնակավայրերում խաղաղ հանրահաւաքների միջոցով ձգտում էին վերականգնել պատմական արդարութիւնը` հայկական մարզը Հայաստանին վերամիաւորելու մի քանի սերունդների չիրականացուած երազանքը:
«Համաժողովրդական օրէցօր թափ առնող շարժումը ի սկզբանէ որդեգրեց խաղաղ ճանապարհով իրաւական ու քաղաքական եղանակներով բարձրացուած խնդիրը լուծելու վարքագիծ, ինչը աներկբայ հաստատում ստացաւ Փետրուարի 20ին` նախկին մարզի բարձրագոյն ներկայացուցչական մարմնի` ժողովրդական պատգամաւորների մարզային խորհրդի 20րդ արտահերթ նստաշրջանում: ԼՂԻՄը Ադրբեջանի ԽՍՀ կազմից հանելու եւ Հայաստանի ԽՍՀի վերամիաւորելու մասին ընդունուած պատմական որոշումը ազդարարեց Արցախեան ազգային ազատագրական պայքարի նոր փուլը` Ղարաբաղեան շարժումը քաղաքակիրթ, իրաւական ճանապարհով առաջ տանելու, Արցախի ժողովրդի վճռականութիւնը:
«Ցաւօք, Ադրբեջանի ԽՍՀ ղեկավարութիւնը ունակ չեղաւ օգտագործելու խնդիրը ճիշդ հանգուցալուծելու բացառիկ շանսը (առիթ) եւ արդիւնքում տարածաշրջանը յայտնուեց տեւական անկայունութեան եւ Ադրբեջանի կողմից ռազմական ճանապարհով հարցը լուծելու իր գայթակղութիւնների ցանցում:
«Երկրամասի բնակաչութեան բացարձակ մեծամասնութեան կամքն ու ցանկութիւնը արտայայտող Փետրուարի 20ի որոշման արդիւնքում Արցախը իրաւմամբ դարձաւ համայն հայութեան հպարտութեան եւ ազգային զարթօնքի խորհրդանիշ: Ղարաբաղեան շարժման ալիքը տարածուեց ամբողջ աշխարհում եւ հայութեան բոլոր հատուածների կազմակերպուած պայքարի արդիւնքում անցեալ դարի 90ականների սկզբին կազմաւորուեցին հայկական երկու հանրապետութիւնները: 1991ի Սեպտեմբերի 2ին հռչակուած եւ միջազգային իրաւունքին ու ներպետական օրէնսդրութեան պահանջներին համապատասխան ձեւաւորուած Արցախի Հանրապետութիւնը գիտակցուած հանգրուան էր դէպի միասնական հայկական պետութիւն տանող ճանապարհին: Անչափելի թանկ գին է վճարել մեր ժողովուրդը Արցախի ազատութեան ու անկախութեան համար մղուած պայքարում: Հազարաւոր հայորդիներ իրենց կեանքն են զոհաբերել` 1991-94 թուականների, 2016ի քառօրեայ եւ 2020ի 44օրեայ պատերազմների ընթացքում:
«Արցախի Հանրապետութիւնը այսօր կայ եւ շարունակում է միջազգային ճանաչման հասնելու իր պայքարը հէնց այդ քաջազունների անձնազոհութեան շնորհիւ: Մեր խոնարհումը իրենց անմար յիշատակի առջեւ», կը նշուի յայտարարութեան մէջ:
Արցախի ԱԺ յայտարարութեան մէջ նաեւ կ՛ըսուի, որ վերջին 34 տարիներուն Արցախը անցած է կայացման ու զարգացման, յաղթանակներու ու անյաջողութիւններու երկար ուղի, որուն ընթացքին ամրապնդուած է այն գաղափարը, որ հայկական Արցախի ապագան երաշխաւորուած է միայն ազատ ու անկախ ապրելու հեռանկարի մէջ:
«Արտայայտելով Արցախի ժողովրդի հաւաքական կամքն ու կարծիքը Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովը վերահաստատում է իր հաւատարմութիւնը 1988ի Փետրուարի 20ի պատմական որոշմանը եւ վճռականութիւնը` պաշտպանելու հայրենի հողում ազատ ապրելու իր իրաւունքը։
«Կոչ ենք անում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին անյապաղ քայլեր ձեռնարկել եւ ԵԱՀԿից ստացուած մանդատին համապատասխան Ղարաբաղեան հակամարտութեան լուծման ուղղութեամբ բանակցային գործընթացը վերսկսելու համար: Տարածաշրջանում տեւական խաղաղութեան եւ կայունութեան կարելի է հասնել միայն Արցախի Հանրապետութեան ժողովրդի հիմնարար իրաւունքներն ու ազատութիւնները յարգելու ճանապարհով: Հէնց այդ նպատակով արցախահայութիւնը 1988ին սկսել իր ազատագրական պայքարը եւ պատրաստ է շարունակել այնվերջանական նպատակին հասնելու վճռականութեամբ», եզրակացուց Արցախի Ազգային ժողովը:
